Indonesische Spiritualiteit

Eigen kerissen en pusaka's.

Mijn eigen pusaka kerissen







Voor mij is de keris een van de ultieme Indonesische objecten, met aan de ene kant die typische Indonesische mistieke kant, en aan de andere kant, ambacht en kunst van het allerhoogste niveau...



Om een pusaka keris te maken heb je een empu nodig die het ambacht van smeden meester is en die door middel van vasten en mediteren een Isi in het blad zet, een keris leeft.
Voor de sarong worden de beste edelsmeden gevraagd voor het vervaardigen van pendok en mendak. En de beste snijders voor het maken van de schede en greep...
Hiervoor worden de beste materialen gebruikt zoals het beste ijzer en meteoriet voor de wilah.
Het mooiste hout of ivoor voor de schede en greep. Dit hout was toendertijd in gewicht duurder dan goud!!
Goud en zilver voor mendak en pendok, vaak afgewerkt met edelstenen.
Uitgevoerd door de beste ambachtslieden en kunstenaars van dat moment.
Een keris heeft dan ook alle stijlkenmerken van die periode in zich...

Opgenomen in de lijst van meesterwerken van orale en immaterriële erfgoed  van de mensheid van de unesco.
Geliefd bij de eigenaren, bevreesd door de onbekenden...































Mijn grote liefde, mijn pusaka's.




Een overzich van mijn 16 pusaka's.


Dan ff iets over keris berdiri, het los laten staan van de keris. Dat zijn zo van die mistieke dingen rond om de keris. Belangrijk is het niet, en het zegt ook niets over de kwaliteit van de keris. Maar het voegt wel iets toe aan het mistieke karakter van de keris. Ook deze traditie moet blijven bestaan en het is toch mooi dat sommige mensen dit anno 21e eeuw nog kunnen, en niet enkel beperkt word door verhalen uit het verleden...

Veel mensen vragen hoe dat mogelijk is? Dat behoort tot de esotherie van de keris, dat is het geheim van de geïnitieerden....

Het is trouwens niet de keris die staat, maar de eigenaar die de keris laat staan!
Om een klein tipje van de sluier te lichten, het komt voort uit een diepe vorm van meditatie. In deze toestand kom je in een diepe staat van concentratie waardoor zich een aantal poorten opennen (als je me nog kunt volgen.....) Dit is echt een Vedische traditie, het stappellen vof balanceren van objecten. Als je googled met: "why does Boeddhist stack stones" vind je de volgende text:

Why do Buddhist stack stones?
It is said that, in Buddhism, this practice of stacking stones is a form of worshipping - but it can also be a gesture of asking or wishing for good fortune to be bestowed on the stacker and his family. Each stone within the stack represents a particular wish and, possibly, a particular family member.

What is the spiritual meaning of stacked stones?
Rock stacking has carried spiritual meaning across cultures for centuries. The act of balancing stones carries with it a practice of patience and a physical effort of creating balance. Each rock can signify an intention of grace for thankfulness, or offered up for another in need.

De geestelijke toestand van het geconcentreerd ballanseren maakt dat wensen beeter gehoord worden door de cosmos...



2 video's van kerissen die los kunnen blijven staan.






Ik heb alleen 100% echte Nederlanse Indo kerissen, dus geen Indonesische import of inbeslaggenomen KL kerissen, maar Nederlans Indische NICA kerissen. 
NICA staat voor Nederlands Indische Centrale Administratie. Deze mensen woonden en werkten in Indonesië en vielen onder de Nederlandse administratie. Dat konden mensen van Nederlandse afkomst zijn zoals de moeder van moederskant,de van Galens. Veelal Nederlanders met af en toe wat Indonesisch bloed. Of van gemixte afkomst, de vader van mijn moederskant, waar opa Tüllmann, een Duitser trouwde met een Indonesische vrouw. Dat konden Indische families zijn zoals de moeder van mijn vaders kant, een Indische familie met Chinees bloed, de Deelkens. Of dat konden Indonesische mensen zijn zoals de vader van mijn vaders kant, Indonesisch met wat Nederlandse afkomst.

(Veel inbeslag genomen kerissen worden KNIL kerissen genoemd, maar dat zijn geen KNILer, dat waren KLers. KLers namen de kerissen in beslag van Indonesiërs en zijn voor mijn gevoel onterecht meegenomen. Een KNILer, meestal van Indische of Indonesische afkomst, had meestal zelf een keris, en zal nooit een keris van een ander bij zich dragen...)

Deze NICA's hadden werkelijk een paar van de mooiste en bekendste kerissen. Omdat ze werkten voor de Nederlanders hadden ze veelal goede functies in Indonesië en kregen daardoor ook de mooiste kerissen geschonken. Dat waren de kerissen die met alle vakmanschap werden gemaakt en uitblonken in uiterlijk. 

Heel veel bekende kerissen staan dan ook beschreven als geschenken van de koningshuizen aan Nederlandse overheids medewerkers of Militairen.  Maar ook de meeste kerissen in de musea of in de boeken zoals het boek The Javanese Keris van Dr I.Gröneman zijn NICA kerissen.



Bekendste keris is mischien wel de keris van Knaud, kado gegeven door Paku Alam V, aan de Nederlandse  arts Knaud die de zoon van Paku Alam had beter gemaakt. Interessant aan deze keris is dat er een jaartal op staat 1264, wat overeenkomt met 1342 n.C.



Een Indo NICA keris heeft meestal de volgende kenmerken. 

1 De meeste Indo kerissen zijn als pusaka's meegenomen naar Nederland.
2 De meeste Indo's hadden goede functies en waren vaak ook in dienst van de overheid of waren Militair; dat zie je terug in de kerissen.
3 De kerissen vertonen invloeden vanover de gehele archipel.


Ik heb wat met Oost Javaanse kerissen. Mijn overgroot Opa, Raden Mas Setjo di Redjo, was Wedono van Panoerakan, een distrikt in Oost Java. Ik ben daarom gefacineerd door de Oost-Javaanse kerissen. De bevolking van Oost Java bestond voor de oorlog nog voor 99% uit Madurezen. Dit zie je terug aan de kerissen. De prinsen vielen niet onder Madurees bestuur, maar bestuurden hun regio zelf. Dat zie je dus ook terug aan de kleding voorschriften. 
Maar ook de kerissen hebben daardoor verschillende invloeden.
Helaas zijn alle prinsen van Bezoeki door het Ohara corps in 1944 vermoord waardoor er weinig informatie is overgebleven van de Oost Javaanse prinsendommen.

Mijn bed-overgroot opa, Doktor Jawa Raden Mas Setjo di Redjo, Wedono (Wedana) van Prajekan in het Panoerakan distrikt, Oost-Java.

Ik ben ook een grote liefhebber van spirituele kerissen. Spirituele kerissen zijn aan de andere kant de meest onbegrepen kerissen groep, met hun heel fraaie vormen en hun minimalistisch pamor is het gewoon abstracte kunst. Ik vind de spirituele kerissen persoonlijk de mooiste kerissen.



Ik hou van 'mannelijke' kerissen, eenvoudig en abstrakt van vorm, zonder al teveel poespas en bling bling. Het onderstaande blad is een mooi voorbeeld van een eenvoudig strak blad. Niet teveel frutsels, gouden mendak, edelstenen of ivoren handvat. Ik kan er echt van genieten van de super mooi aangeklede kerissen, de super gedetailleerd gestoken handvatten en gouden ornamenten!!!! En dat is natuurlijk ook het mooie aan deze hobby, al die verschillende smaken en vormen... Als een statie keris op mijn pad komt zal ik hem zeker niet afwijzen, maar persoonlijk hou ik van de meer abstracte kerissen. De kerissen met een strak en duidelijke vorm.

Het gaat in eerste instantie om het blad. Dat is een keris, niet meer.....en niet minder....



Eigenlijk heb je drie soorten kerissen:

1 De jimat kerissen, de talismans, de kleine kerissen die gedragen kunnen worden en die bescherming geven aan de eigenaar.

2 De normale kerissen, de Ageman kerissen. Deze kerissen die helpen bij het aardse bestaan, die geluk geven, het werk vergemakkelijken. Dit zijn ook de kerissen die in de oude dagen gedragen werden of gedragen worden tijdens bruiloften. Dit zijn de kerissen met mooi pamor en nog mooiere aankleding.

3 De spirituele kerissen, de Tajuhan kerissen. De spirituele kerisen zijn de kerissen die je opbergt en koesterd en niet zomaar tevoorschijn haald. De kerissen hebben wel een aankleding die iets over de inhoud verraad, maar je hebt een beter oog en gevoel nodig om deze kerissen te begrijpen. Bij keuze van het metaal is niet het maximaal kontrast in het pamor de keuze, maar een zo spiritueel mogelijke keuze. Het pamor is daarom niet goed zichtbaar en is erg lastig te etsen omdat het pamor maar even getoond word. Iets te lang door etsen en de hele keris is zwart, kelengan.

Ik wil wel graag een keris van iedere groep hebben, zodat ik de energie van kerissen optimaal kan gebruiken. Een keris is een guna van Shiva. Shiva heeft 5 guna's die alle elementen van onze kosmos vertegenwoordigen. Dit is onderandere uitgebeeld in de 5 spaken van een Vajra.



De 1e goena is ruimte, ruite of tijd vertegenwoordigd door het geluid Ohm of het geluid van de Ghanta.
De 2e goena is lucht vertegenwoordigd door de rook van wierook.
De 3e goena is vuur
De 4e goena is water
En de 5e goena is aarde.

Dit zie je ook terug in de originele 5 daagse kalender van Java de Passaran.



Zo vertegenwoordigd de keris ook een van de 5 goena's van Shiva


(Vertaling: De Rejeki groep, air betekend water; de Singkir groep, angin betekend wind; de Rekan groep, api betekend vuur; de keleng groep, bumi betekend aarde en de Rajah groep, aku jagad betekend ik ben de cosmos.)


De eerste groep zijn de kerissen van het element ruimte of tijd, Rajah, de spirituele kerissen in het centrum.
Dan de tweede groep, de kerissen van het element lucht, de Singkir kerissen, de kerissen met de uitgaan de energie op rechts.
De derde groep zijn de kerissen van het element vuur, de Rekan kerissen, de kerissen waarbij de aura van de keris zich vermengd met jou aura en dus iets doet met je karakter, uitstraling etc.
De vierde groep zijn de kerissen van het element water, de Rejeki kerissen De kerissen die staan voor onze levensloop. Deze kerissen zijn eigenlijk aardse kerissen die ons helpen bij het aards bestaan. Zaken zoals geluk, werk, rijkdom etc zijn allemaal dingen die onder de invloed vallen van deze kerissen.
Als laatste heb je de kerissen van het element aarde, de keleng kerissen. Deze kerissen absorberen negatieve energie en geven vooral bescherming tegen negatieve invloeden. Ze staan ook voor vernietiging van het bestaande zodat er oets nieuws uit kan ontstaan.













Deze 5 elementen van Shiva zie je ook terug in de Nawa Sangka, het Javaans spiritueel kompas met in het midden de Rajah kerissen, rechts de Singkir kerissen, onder de Rekan kerissen links de Rejeki kerissen en boven de Keleng kerissen.
  



Mijn favoriete kerissen volgens het javaans spiritueel kompas zijn:



element aarde

                                  
element water                        element ruimte                         element lucht


element vuur

Met deze 5 kerissen heb ik een levenslange band.
In het centrum is dat Kyayi Nji Blorong als vertegenwoordiging van het element ruimte
Rechts met element lucht is het Kiayi Bahai Hidup
In het zuiden met als element vuur mijn favoriete pusaka Senang Hati
Op het westen met als element water Nenek
En in het noorden als vertegenwoordiging van het element aarde Kiayi Cemeng.









Door mijn website heb ik het voorecht dat ik bij veel Neerlandse verzamelaars hun collectie heb mogen bekijken. Ik heb zo echt de meest waanzinnige collecties gezien. Nederland is absoluut het 2e kerissen land in de wereld, met nog zoveel onontdekte kerissen. Hier onder nog een prachtcollectie in potentie. De kerissen zijn in een slechte staat, maar van een goede kwaliteit. Dit was bij een liefhebber in Noord Limburg.



Zo gaat het verhaal de ronde over kerissen, dat kerissen elkaar aantrekken. Zo ook op 1 maart 2019, mijn verjaardag, dat ik een email kreeg van S.V. dat ik een doos met kerissen kon halen.... nu ben ik nogal critisch als het gaat om kerissen, en ben eigenlijk voornamelijk geïntereseerd in kerissen die ergens een link hebben met oost Java. Ik was toen onderweg van Idar-Oberstein richting huis, en na het zien van wat foto's besefte ik dat het hier toch niet om normale kerissen ging. "Ze waren me gegund" kreeg ik als mededeling.
Ik weet nog dat ik in de auto bewust een foto had gemaakt van de bananendoos, en mijn liefde groeide eigenlijk pas in de daarop volgende maanden. Er zijn er 2 naar mijn vrienden gegaan Emilio en Roel, de rest heb ik zelf gehouden.












Mijn 16 eigen pusaka kerissen


Dit is mijn tempat keris, mijn mandir, huis tempeltje. Kerissen moeten altijd boven de hoofden van de mensen bewaard worden, op een schaduwrijke plek en afgesloten om de energie te beschermen.


















Oude Koedjang of Kudi




Deze oude koedjang heb ik gekregen als verjaardags kado, terimah kasih R & W!

Deze Koedjang is het oudste stuk gelaagd metalen voorwerp die ik in mijn collectie heb. Deze Koedjang komt uit een opgraving en is uit de tijd van voor de moderne keris, tangguh Kebudhan 5e tot 10e eeuw. De tijd dat ook de eerste metalen voorwerpen op de oude tempels van de Burubudur (750-850 n.C.), de Prambanan (850 n.C.) werden afgebeeld.

Op de Candi Sukuh (1437 n.C.) werden al verschillende types van kerissen en koedjangs afgebeeld.


Borobudur


Prambanan





Op deze getekende versie van het bekende stenen relief van de Candi Sukuh zie je links niet alleen symetrische keris achtige dolken, mes achtige voorwerpen maar ook Koedjang vormige voorwerpen.

De eerste beschrijving van de keris staat in het Yingya Shenglan - een verslag over Zheng He's expeditie (1405-1433). Daarin beschrijft Ma Huan dat:

"alle mannen in Majapahit, van de koning tot de gewone mensen, van een jongen van drie tot ouder, slopen pu-la-t'ou (belati of meer precies kris-dolk) in hun gordels.De dolken zijn volledig gemaakt van staal met ingewikkelde motieven De handvatten zijn gemaakt van goud, neushoornhoorn of ivoor gesneden met een afbeelding van mens of demon, de beeldhouwwerken zijn voortreffelijk en vakkundig gemaakt. "


Deze vorm is een veel voorkomende vorm uit de oude klassieke tijd, met het grijze blad en korte vierkante peksi.





Deze Koedjang is een gekregen pusaka.



Tangguh Kabudhan, de tijd van de Boeddhistische koninkrijken.
Alle voorwerpen van de tangguh Kabudhan bezitten extreem veel magische krachten, zijn rustgevend voor de ziel en stimuleren de spirituele ontwikkeling
Deze voorwerpen, die vrij zeldzaam zijn maar toch voor heel weinig geld worden aangeboden, hebben deze typische grijze kleur en hebben allemaal een vierkante peksi.











_____________________________________________________________________________________________________________









1 Kiayi Nenek



Mijn oudste en meest belangrijke pusaka is Kiayi Nenek. Het verhaal wil dat tijdens een huwelijk tussen een Javaanse prinses, later oma genoemd, met een oost Javaanse prins, deze keris als bruidschat is geschonken. 
Het is gewoon een ongelooflijk idee dat deze keris als eeuwen lang als erfstuk van de ouders op de kinderen is door gegeven en na eeuwen lang van vereren en offeren deze keris als mijn begeleider mag door geven aan mijn kinderen...
Een van de oudste pusaka kerissen van Nederland.







Handvat is van Ivoor, met afbeeldingen van een kroon, een kuda en een draak, Madura 18e eeuw
Schede is ook van het Madura type 18e eeuws
Mendak is ook Madura, 
De wilah heeft als dapur: Sempang 9 luk, een erg oud type dapur uit het Segaluh tijdperk west Java, Blambangan, 14e 15e eeuw!

.



Deze mooie oude pusaka keris heeft hele mooie kontrast in het pamor, nog eens versterkt door het gladde oppervlak van het blad. Een meditatie keris die dromen versterkt en hulp geeft bij het aardse leven.










Mooi ivoren handvat met de typisch Madurese versieringen




















_______________________________________________________________________________________________________

Kiayi Senang Hati





2 Kiayi senang hati. 


Kiayi Senang Hati is een Pusaka keris die gemaakt is voor een Oost Javaanse prins met als doel zijn leiderschaps kwaliteiten te vergroten. Een fantastische pusaka die altijd van de eigenaar op kind is door gegeven en via oom Piet bij mijn vader terecht is gekomen die hem in de 90er jaren aan mij heeft door gegeven.
De schede is Madurees, 19e eeuw









De Wilah is ook Madurees, Dapur Tilamupih met als pamor Mayang Mekar / Ron Genduru en is 19e eeuws.

Een gekregen erfstuk. Een keris die een aura geeft van begrip en inzicht met goede kontaktuele eigenschappen. Tevens ook een beschermende keris voor huis en gezin. 

De schede heet in Madura Ladrang Nongko.

Een hele krachtige beschermende Madurees die alom aanwezig is. Ik heb hem voelen trillen en als er gestommel in huis is dan heeft 'meneer' honger....









et pamor word hier in Nederland Ron Genduru genoemd, ik noem het Mayang Mekar, het duidelijkst te zien onderaan het blad









Dit type handvat heet op Madura Janggelan.



Hele fraaie handgestoken zilveren mendak






















____________________________________________________________________________________________________



Dan is er nieuw lid van de familie bijgekomen, Kiayi Bangsawan Tinggi. Kiayi Bangsawan Tinggi is een pusaka die met nogal een omweg, via Jogjakarta en Congo, de dochter van de laatste eigenaar in Indonesië is van Indonesië naar Congo verhuisd, en is uiteindelijk bij haar zoon in België terecht is gekomen.

Kerissen gemaakt in en voor de keraton van Jogyakarta werden gemaakt met beschilderde schede. De tekening en kleur vertelde iets over de functie en status van de dragen in de Keraton...

Handvat is midden tot oost Java, van het Narada Khanda type, Narada Khanda, de boodschapper van de goden. 18e eeuw.
De schede is Jogjakarta, 18e eeuw met een apparte pendok, vermoedelijk midden Java. Mendak ook Jogja van het Parijo type.
De Wilah is Majapahit 13e tot de 15e eeuw, dapur Pandawa Lima met een onbekend pamor.












 


















_________________________________________________________________________________________________________
Kiayi Tujuh Supritah



Kiayi Tujuh Supritah is een hoge Madurese keris uit Oost-Java. Oost-java werd voor de oorlog bewoond door enkel Madurezen.
In Panoerakan bijvoorbeeld leefden in het oostelijkste deel van Java enkel Madoerezen.


In dat deel van Java waren geen Sultan of Soeoenan die de klederdracht voorschreven zoals op Madura, Jogjakarta of Solo, maar dit deel van Java werd geregeerd door de prinsen van Bezoeki die ieder verantwoordelijk waren voor hun eigen regio!




Het hele gebied rondom Besoeki werd geregeerd door Wedono's, het gebied werd toen verdeeld in een 40 tal regio's met aan het hoofd een Wedono, en een hulp Wedono, die te herkennen waren aan hun Wedono keris met Wedono, Donoriko, handgreep.
Deze keris heeft een oud Madurees blad, Madureze greep van het eiland Madura, maar mendak schede en pendok zijn Javaans.

Een mooie enorm krachtige keris met een fantastische energie.
Het uiterlijk weerspiegeld eigenlijk al de innerlijke waarde als pusaka.
Perfecte pendok in goud legering.
Fantastisch diep uitgestoken greep.
Mooie mendak met inten.
Wilah is uit de oude Madura periode, 15e eeuws.
Pamor Segora Wedi

Terimah kasih S.V.
































_____________________________________________________________________________________________________________

Kiayi Slamet, de bewaker



Kiayi Slamet is de beschermer, de redder van de cultuur en zijn behoeders. de keris die veiligheid geeft aan de eigenaar.
Hoge madurese keris met een zeer krachtige oude Majapahit wilah, 15e eeuws. De afwerking geeft de innerlijke waarde van de wilah weer!
Heel fraai oude Madurese schede met perfect afgewerkte Madurese zilveren pendok.
Fraaie handgemaakte massieve selut.
Oude originele handvat van walrus ivoor.

De Majapahit wilahs zijn de krachtigste en daarom ook de meest gezochte wilahs, deze keris heeft een heel mooie gebalanceerde energie! 15e eeuws.

Pracht van een Wedono keris, eigendom van de Wedono van Prajekan

Terimah kasih S.V.!






























 _______________________________________________________________________________________________________

Kiayi Nji Blorong




Kiayi Nji Blorong is een gekregen pusaka, met de belangrijke godin van de zuidzee als afbeelding.

De greep is Madura, de mendak uit Solo, zilver met edelsteentjes wat staat voor de status en rijkdom van de eigenaar.

De Wilah is Mataram, 16 tot 17e eeuw, vermoedelijk Midden Java, dapur en pamor Nji Blorong. De Oude bladen hebben nog de dieper uitgesneden versieringen en kinata en de meer afgeronde vormen van de afbeeldingen. Deze soort keris word ook wel een spijkerkeris genaamd.



Nji Blorong is een figuratieve keris. Veel goden hebben hun oorsprong in het Javaans Hindu Boeddhisme, maar Nji Blorong is een typisch Javaanse Godin, Godin van de zuidelijke zee en godin van alle spirits. Dus ze is de brug tussen het aardse en de goden , maar ook een brug naar je voorouders.



Veel mensen die deze pusaka voor het eerste zien denken dat het geen gesmede gelaagde keris is. Zeker met een Godin als Nji Blorong is het belangrijk dat er geen negatieve energie in de keris kan komen. 


Heel fraai afgewerkt met  gouden accenten

















_______________________________________________________________________________________________________
Kiayi Bahai Hidup

Kiayi Badai Hidup


Badai Hidup is een oude keris uit het Pajajaran tijdperk, 13e tot de 15e eeuw, oost Java.
Het pamor is rambut, van het element lucht.
Dapur is Brojol



Fantastisch mooie pelet houten keris


Kiayi Badai Hidup is een gekregen pusaka.
Kiayi Badai Hidup is een heel krachtige spirituele keris met geen zichtbaar pamor en een tekening van haren over de gehele lengte van de keris. Dit is een echte magiër keris met vele beschermende kwaliteiten.  De keris heeft onder het handvat mensen haar, vermoedelijk van een van de vorige eigenaren of van de empu.

Het type schede heet Ladrang Sukun.





Een prachtig blauw zwarte wilah.





Een hele fijne energetische keris die altijd klaar staat voor zijn eigenaar en kracht geeft tijdens onenigheden. Deze keris versterkt ook visualisaties. Als je goed naar het blad kijkt zie je bijna hoe alle energie van de keris naar de punt toe word gestuwd. Als mijn huis in brand zou zijn en het vuur moet worden tegengehouden dan zou ik deze keris gebruiken.








______
________________________________________________________________________________________________________





Een van mijn favoriete pusaka's is een keris van Tegal, een gekregen pusaka.
Ik hou ook heel erg van hout, het heeft iets warms.
Het blad is van Tegal, een Pandawa lima uit de 17e tot 18e eeuw.




















______________________________________________________________________________________


Kiayi Angin





Kiayi Angin is een West javaanse Segalu keris van het element lucht met een heel byzonder en zeldzaam adeg pamor patroon waarbij de lijnen heel dun en in pamor kleur verschillen. Echt n top blad waarvan ik er nog geen tweede heb gezien!

Het zwart ivoren greepje is van het donoriko type, donoriko komt van het Madurese Wedono, in Javaans Wedana, een districts hoofd.

































_____________________________________________________________________________________________

Kiayi Cemeng

Kiayi Cemeng

Cemeng is een erg oude oost-Javaanse kelengan keris.



Kiayi Cemeng is een pusaka verkregen door Mas Kawin en is altijd als pusaka gebruikt door een 'Indische schoonvader'
Dit is een van mijjn favoriete Pusaka's. De vorm van de dapur is echt subliem en dat in kontrast met het zwarte blad. Deze keris heeft de eigenschap negatieve energieën te absorberen om daarna nieuwe kansen te laten ontstaan.



Mooie kaju pelet keris met een pracht van een blad.



Een echt hele mooie wilah!!!










Kiayi Selamet

Kiayi Selamet

Selamet is een keris Yogjakarta op mijn pad gekomen door Mas Kawin via R. de Rooy. Een hele fraaie helpende pusaka keris met een krachtig aura!


Een Pandawa Lima keris met gekompliceerd pamor pedaringan kebak.







Let ook op het scherp en mooi diep uitgestoken zilveren pendok.



Wij hadden vroeger ook een soortgelijke keris in de familie. Ik vind het dan ook mooi om met deze keris te werken.

Ook deze keris begon zich heel rustig te laden toen ik begon met sajen. De spirit houd van alle elementen, en vooral van lekker eten, wierook, etherische-olieën, bloemen, zoet fruit etc... en een hoop aandacht!!!!
(waaaduh, lijk wel Indo dese!!!)












_







Kiayi Orang Duduk



Kiayi Orang Duduk is een typisch Madurese keris, groot zwaar en duidelijk. Het pamor is een heel populaire pamor soort de Bendo Sedogo. Maar er staat een 8 op refererend aan de eeuwig durende energie en een orang duduk, een zittende man. Dit is dus eigenlijk ook een spirituele keris, een meditatie keris , een Rojo Gundolo keris.

De wilah is 18e tot 19e eeuws.
















Als deze tekeningen in het pamor spontaan ontstaan, en niet met opzet gemaakt zijn zoals de vooropgestelde pamor motieven, dan word dit gezien als een teken van de goden en word heel erg gewaardeerd.
De orang duduk, een mediterende man. De spirituele waarde van deze keris komt door de orang duduk dan ook overeen met de kerissen met dapur: putut kembar. De kerissen met een mediterende man onderop het blad.









__________________________________________________________________________________________________________




Maurese Patrem Keris

Hoge Madurese Patrem keris , perfect afgewerkte schede met zilveren pendok. Handvat en mendak zijn ook van een kwaliteit die de waarde van de keris, de wilah, weerspiegeld.

De wilah is een stok oude Blambangan wilah, 17e eeuws, vermoedelijk nog ouder...


Oude keris van een Javaanse raden Ajoe...

































Kiayi Sangat Berharap

Kiayi Sangat Berharap

Kiayi Sangat Berharap is een gekregen pusaka uit Ceribon kompleet met tongkat, tombak..
Kiayi Gangat Berharap is een grote zware keris gemaakt van dat typische grijs blauwe metaal. Een bruut krachtige spirituele keris die grote spirituele krachten geeft aan de eigenaar.












Dapur is Sempana 9 luk
Pamor is beras wutah
De hoge schede en het smalle lange handvat zijn kenmerkend voor de noord Javaanse kerissen uit Ceribon of Tegal
Tangguh Ceribon 18e eeuw




























Een moeilijk te etsen blad vooral omdat het hier gaat om het maximale kontrast en niet de optimaal donkere kleur. Hij verliest zelfs aan kracht als je deze keris te donker etst.











__________________________________________________________________________________________________________

Kiayi Jawa Timor





Grote zware keraton keris met aankleding van Surakarta.


De aankleding is Solo vermoedelijk PB 9.

Het blad is absoluut Javaans maar zowel het blad als de Gonjo heeft west Javaanse kenmerken, en kenmerken uit het uiterste oosten van Java, gezien de laatste eigenaar in Indonesië vermoedelijk oost-Java.
Pamor is Wiji Timun.
Dapur is Tilam Upih
De greep is van top kwaliteit.
De mendak is met Inten.
Fraaie schede met prachtige tekening.
Pracht van een keris afgewerkt met mooi handgestoken pendok in Suasa.






De schede heeft een mooie spiegel in het hout zitten.











Als vergelijk rechts een normale keris.

Aan de vorm van de punt te zien is deze keris vermoedelijk ge-reshaped in de keraton van Solo



De gonjo heeft invloeden van west Java of het uiterste oosten van Java














_________________________________________________________________________________________________________________


Pandit Bertapa Kerissen.




Pandit Bertapa kerissen zijn heel mystieke kerissen die heel spirituele eigenschappen hebben.

Deze kerissen zijn altijd kalawidjan doordat ze altijd meer als 13 luk hebben. Ze lijken op de sajen/majapahit kerissen, maar dat zijn ze niet, ze hebben namelijk een normale grote. De Isi is een combinatie van bijvoorbeeld een Naga Besuki, ladder naar de cosmos, of een Singo Barong, de beschermer tegen het kwaad en de pandit, de mediterende en vastende persoon als deder. Dit spirituele mediterende persoon trekt zich meestal terug in de jungle zoals de kluizenaar in het verhaal van Rama en Sinta of het verhaal van Nji Blorong. Door het diep vasten krijgen deze pandits heel sprituele gaven.























Kiayi Watu Lawas



Kiayi Watu Lawas is mijn oudste keris, Segalu Blambangan 13e tot 15e eeuw.
Een vol meteoriet Keris met een wel heel krachtige energi. Een genot om om je heen te hebben. Een keris die de kosmische energie aantrekt als een magneet...









Heel veel mensen ervaren een healende energie bij deze keris, een energie die de lichaamseigen kwaliteit om zich te herstellen verbeterd. Ik gebruik sindsdien deze keris als hulp bij herstel van lichamelijke en geestelijke klachten.
Een hele byzondere keris met heel byzondere healende kwaliteiten.



Dapur sempang 9 luk
Oost Java Blambangan 14e eeuw
Pamor is vaag
























________________________________________________________________________________________________________




Kiayi Kelangan

Kiayi kelengan is ook een heel erg oude zwarte healing keris. De keris is van Tangguh Pajajaran, 13e  14e eeuws.
Kelengan kerissen zijn van het element aarde en nemen dus negatieve energieën op, dat is de reden waarom ik ook deze keris erg graag gebruik voor zuivering of healing.

Dapur Brojol
Tangguh Pajajaran
Pamor Keleng































______________________________________________________________________________________________________________

Kiayi Sombro 



Kiayi Sombro is een andere oude keris uit het Pajajaran tijdperk. Kiayi sombro is een keris picit. De legende wil dat een vrouwelijke empu Nji Mbok Sombro, uit het west-Javaanse Hindu koninkrijk Pajajaran krissen smeede met haar blote handen.
Nji Mbok Sombro was zeer berucht om haar spirituele kwaliteiten. Ze gebruikte haar buitengewone magische krachten tijdens het smeden van de kerissen, doopte de kerissen ook in een bamboe buis met heiligwater en bladeren en sprak tijdens het smeden heilige mantra's terwijl ze het withete blad in haar handen had wat geeft dat de bladen gemerkt zijn met haar vinger afdrukken...

Deze keris heeft een peksi die 3x gedraaid is met een oog op het einde



Tegenwoordig worden alle kerissen  picit Sombro kerissen genoemd, er is dus sprake van antonomasie. 
Sombro kerissen zien er iets afwijkend uit en zijn heel spirituele kerissen.






















________________________________________________________________________________________________________
Kiayi Angin, mijn sajen keris


Kiayi Anging

Kiayi Angin is ondanks zijn Balinese aankleding een typisch Madurese amulet keris die de eigenaar bescherming geeft. Het is deze keris die me bescherming geeft tegen allerhande negatieve invloeden... Het pamor motief is Adeg Papat.



Het amor motief bestaat uit 4 parallel liggende strepen








Aan de bank te zien echt al een oude foto van mijn jimat.



Deze Sajen is even op reis en komt wel weer terug, karma....




Nog twee fantastische patrem zijn deze keris Kiayi Naga Basuki en keris Kiayi Pandawa Lima





Kiayi Naga Basuki is door mas Kawin verkregen en staat voor de verbinding met de cosmos.
Een fantastische patrem die de spirituele kwaliteiten van de drager verbeterd.






Kiayi Pandawa Lima is verkregen door mas kawin maar is eigenlijk geschonken. Een werkelijk fantastische sajen die als mistieke kracht de wijsheid van de Pandawa broers vertegenwoordigd. De Pandawa broers zijn de helden uit het Mahabarata epos, een van de basis boeken voor Hindu's en Boeddhisten. De Bagavat Gita is een samenvatting van de Mahabarata.










Deze kleinere "geluks" kerissen word in Java ook wel Patrem keris of jimat keris genoemd.


















Tombak uit de Keraton van Yogjakarta

Kiayi Pelindung








Kiayi Pelindung is de originele slaapkamer Tombak van de Sultan van Yogjakarta.

Een tombak heeft een veel grotere ceremoniële waarde als een keris. Het grootste heiligdom van de keraton van Yogjakarta is een tombak!



























De kerissen die tijdelijk met mijn levenspad meelopen.














De kerissen die tijdelijk in mijn bezit waren en door zijn gegaan naar een andere partner



Mijn  normale kerissen, de Ageman Kerissen





Normale kerissen zijn eigenlijk geluksamuletten. De energie van deze kerissen moeten ons aards bestaan hier vergemakkelijken.
Dit zijn ook de kerissen met aangepaste fraaie aankleding, mooi afgewerkt met meestal fraai pamor. Dit zijn ook de kerissen die bij traditionele klederdracht gedragen word en getoond worden aan liefhebbers.







_________________________________________________________________________________________________________
Kiayi Kursus Keemasan







Kiayi Kursus Keemasan is ook een Madurese keris met als doel het vergemakkelijking van het aardse bestaan. Deze keris staat voor geluk en bescherming.




























Kiayi Kasar

Deze kerissen worden gedragen door Madurese huurlingen, de Barisan Chakra Madura kerissen. Deze kerissen werden aangepast aan de opdracht zoals hier de aankleding van het koningshuis van Solo. Maar Madurezen waren ook huurlingen voor Nederland. Hieronder de vlag van de Madurese huurlingen voor Nederland, de Barisan Chakra Madura met 4 oorlogs kerissen, kerissen met beschermende pamor tijdens oorlogen, pamor Along2 en de kepala Matjan, de tijgerkop.






























______________________________________________________________________________________________________

Kiayi Rasa Seneng


Zo kreeg ik op een middag een mailtje van een heer die via deze website kontakt zocht en een keris wilde verkopen. Ik vroeg of hij een foto wilde sturen, ik was gelijk in de ban van deze keris... 



Wat een pracht van een pusaka. Heel energiek, maar wat wil je als de cicak, ganja, vast zit aan de wilah. 










Onderaan in het blad zijn tekens in het Kawi gegraveerd en   :73:



























_________________________________________________________________________________

Kiayi Lidah Apih

  
Kiayi Lidah Apih, een hoge Solo keris

Lidah Apih is een 19e eeuwse keris Uit Surakarta. De kendit op de schuit heet Lidah Apih, vuurtong en word gedragen door iemand van aanzien.
Het handvat is van een echt hooge kwaliteit gevlamd hout met diep uitgesneden mooi symetrische tekening.



Kiayi Lidah Apih is verkregen via Mas Kawin, maar is eigenlijk geschonken.
Kiayi Lidah Apih is een top spirituele Solo keris met dat typisch blauwe grijze blad en een werkelijk fantastische pamor tekening die een uitbarstende vulkaan voorsteld. Bovenaan het blad lijkt de rook van de heilige berg, de gunung Merapi omhoog naar de tip van het blad te dwarrellen. Een heel spirituele keris die de eigenaar ook magische kwaliteiten geetf, een tovenaars keris...




Heel fraai abstract blad, top smeedwerk en een fantastische tekening op het blad, abstracte kunst ten top!
Let ook op hoe abstract de vulkaan is gesmeed op het blad, met een doorbroken sogokan die de erupterende vulkaan moet voorstellen.



























_____________________
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________

Kiayi Untuk Banyu




Kiayi Untuk Banyu is een pusaka verkregen via Mas kawin. Dit is een mooi voorbeeld hoe je een keris tegen het lijf loopt. In eens kwam de eigenaar met dit blad, ik was daar voor iets totaal anders, te voorschijn en haalde deze keris uit een doek. Eigenlijk ging het enkel om het blad, de schede is nieuw en mendak en handvat ontbraken. " er zat een gouden selut met diamanten op het blad"....



Ik ben eerst op zoekgegaan naar een passen handvat en mendak en toen begonnen met Sajen. Rustig, stukje bij beetje kwam de energie in de keris terug en ontpopte zich een wel heel byzondere Madurese keris. Niet alle kerissen beginnen zich te laden na het Sajen....



Een bijzondere Keris die het aardse bestaan helpt vereenvoudigen zoals het verdienen van de kost en omgang met andere mensen.



Als naam heb ik maar de naam van het pamor type genomen omdat de originele naam niet bekend is.







Fantastische gemaakt pamor en een vol energieke keris hier berdiri op de tafel.

















________________________________________________________________________________________________________











Mijn Spirituele Kerissen, de Tajuhan kerissen.



Ik ben echt gek van spirituele kerissen. Spirituele kerissen zijn de kerissen met mystieke krachten, kerissen met energieën die volgens de normale natuurkundige wetten van onze dimentie niet te verklaren zijn. De kerissen waar een spirit inzit of spirituele kwaliteiten vergroot. De Kerissen die de eigenaar magische krachten geeft.


Deze kerissen hebben allemaal een byzonder geballanceerde dapur, zijn heel vakkundig gemaakt en hebben een typisch grijs, grijs-blauwe tot zwarte kleur en zijn ware abstracte kunstwerken!!!

Spirituele kerissen zijn soms figutatief van vorm en pamor, zoals bijvoorbeeld de Naga kerissen, en soms abstrakt. Mijn voorkeur gaat uit naar de abstracte kerissen...

Dit zijn ook de kerissen die meestal goed opgeborgen blijven en niet getoond worden!










_______________________________________________________________________________________________________
Kiayi Darah Mas

Kiayi Darah Mas

Kiayi Darah Mas is een goed voorbeeld van een spirituele Keris verkregen via Mas Kawin, maar is eigenlijk geschonken. De aankleding met zilveren handvat veraad eigenlijk al de waarde van de keris. Het pamor met de abstracte stukken en het heel fraai gesmede dapur is echt top. Een zware wilah met een mooi grijs blauwe kleur.



Dit is een hele krachtige keris die de spirituele kwaliteiten van de eigenaar versterkt en zelfs magische eigenschappen geeft aan  geeft aan de eigenaar.








Zilveren Madurese handvatten zijn heel zeldzaam.





Pracht keris met een hele krachtige uitstraling.



Het symbool van de Madurese vechters is de Kapala Matjan en de Keris Pusaka. De onderstaande vlag was het symbool van de Madurese vechters voor Nederland.
Het handvat van een keris verteld veel over de eigenaar, en heeft het handvat de vorm van een Kepala Matjan, een Tijgerkop, dan is de eigenaar een grote vechter.
De tijger word in heel Azië gezien als het symbool van dapperheid en tact. De tijger is volgens de Vedische traditie namelijk het voertuig en dus ook het symbool van Durga, de godin van de oorlog en een van de 3 vrouwen die gekoppeld zijn aan Shiva.



Het handvat ziet er zo lieflijk uit met al die vredige bloem motieven maar is eigenlijk een gestyleerde Kepala Matjan

Madurese kerissen zijn buiten hun spirituele waarde ook echte messen en kunnen absoluut gebruikt worden in gevechten. Tijdens Tjarok, de gevechten om de eer, word nog steeds het typisch Madurese wapen de Celurit gebruikt. Hieronder is een Celurit, het echte vechtwapen van de Madurezen.





















_______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________
Kiayi Kurusoli

Kiayi Kurusoli

Kiayi Kurusoli is een keris verkregen via Mas Kawin maar is eigenlijk geschonken.
Een pracht van een spirituele keris met alweer dat typisch grijs blauwige blad. Een heel mystieke keris die ook magische eigenschappen geeft aan de eigenaar. Dit is een zwaar blad met fantastische dapur en een heel sublieme tekening.

De luk lopen echt spannend naar de tip toe, er zit zelfs een versnelling in.

Let op, dit is een Madurese keris met een Madurese schede die op Madura Gabilan Jawa type word genoemd!



 Een heel mooi vormgegeven wilah met soepel lopende luks!!!



Echt een heel byzondere pusaka.




















_________________________________________________________________________________________________________












______________________________________________________________________________________________________

Kiayi Semangat Pelindung

Kiayi Semangat Pelindung

Kiayi Semangat Pelindung
Kiayi Semangat Pelindung is verkregen via Mas Kawin en bracht ongeluk bij de vorige eigenaar. Deze keris geeft een soort van beschermende aura om je eigen aura heen. Een keris tegen zwarte magie en geest verschijningen.
Toen ik de keris kreeg was hij heel erg vet. Met lauw water en ontvetter ben ik teon bezig gegan de keris droog te maken omdat de Isi stikt als hij geen lucht krijgt. Toen ik de keris een tijdje later weer pakte was het blad weer vettig.... Weer de keris met lauw water en ontvetter schoongemaakt en droog opgeborgen. Toen ik de keris een tijdje later weer pakte was hij alweer vettig!!!



Een grote zware Noord Javaan.





Krachtige pusaka met een heel zeldzaam pamor met de naam Rajeg Wesi. (Dank je Bert!)
















______________________________________________________________________________________________________________

Kiayi Siwa Shakti

Kiayi Siwa Shakti

Kiayi Siwa Shakti is een gekregen Pusaka. Een heel zeldzaam mooi vormgegeven Wilah van dat blauw grijzig metaal.
Kiayi Shiva Shakti is een fantastische keris met een pamor lijn die vanuit de punt precies in de slurf van Ganesha terecht komt. Eigenlijk stroomt de pamor lijn als het geluid OHM door de Shiva Lingam met Ganesha als het product van Shiva en Parvatie.
Echt een top spirituele keris die je direct in kontakt brengt met de energieën van de kosmos; een spirituele antenne...









...en dan nog een spaarzaam stukje pamor op de Ganja...





















_______________________________________________________________________________________________________________________

Kiayi Tinggi Keleng


Kiayi Tinggi Keleng
 
Kiayi Tinggi Keleng is een keris verkregen via Mas Kawin van een oude KNIL militair die zichtbaar moete had met het afscheid van deze top keris. Dit is weer een spirituele keris die bescherming bied door negatieve invloeden bij de eigenaar te absorberen.
De vormgeging van de wilah is echt vakwerk in kombinatie van de zwart grijze kleur.



De lijnen van de keris is absoluut abstracte kunst


























_________________________________________________________________________________________________________

  Kiayi Lintang Manis






Kiayi Lintang Manis is verkregen via Mas Kawin van de zoon van een Nederlandse militair die deze keris heeft meegenomen. De keris is origineel maar miste het handvatje. Een bijzonder zeldzaam pamor met een beschermende aura.



















_________________________________________________________________________________________________________________


_________________________________________________________________________________________________________
Kiayi Mimpi2




Kiayi Mimpi2 is een pusaka verkregen door mas kawin. Ook op deze solo keris zijn de rookwolken weer te zien op het blauw grijze blad. De keris is zo zoals ik het gekregen heb, alles voelt goed behalve de mooie zilveren pendok! (Ik weet niet waarom.)




























Oude Balinees, 






Dit is een echt oude Balinees. De Balinezen zijn meesters in het maken van antieke kerissen, maar deze Balinees is echt stok oud!!! Niet teveel bling bling wat nu blijkbaar de mode is met de nieuw gemaakte antieke Balinezen. 























Boeginese keris




Veel Boeginezen waren KNIL militair. Er zijn zo dus ook vele Bugineze kerissen in Nederland terecht gekomen.
Dit is een stok oude Buginees met nog stukjes heilig ijzer, wesi kuning, op de wilah.

















Kiayi Dua Pamor is weer een bijzondere keris met dubbel pamor op het blad, keleng en udan mas. Een hele krzchtige Javaan heel geschikt als Dukun keris...

























________________________________________________________________________________________________________


Kiayi Nouk






Kiayi Nouk is een pusaka verkregen door mas Kawin maar is eigenlijk geschonken. Deze keris is een van mijn favoriete kerissen. Een werkelijk waar prachtige levende spirituele keris. Ik hoef maar in de buurt van deze keris te gaan slapen en de dromen komen...en ze kloppen ook meestal!!!
 


Toen ik de keris amper een uur in huis had was ik begonnen met het oppoetsen van het hout van deze keris, ik viel toen op de bank in slaap met de keris op tafel en direct kreeg ik een droom waarbij de keris zich bekend maakte. Een week later het zelfde.

Deze keris heeft ook nog als extra kwaliteit dat hij de ongemakken, die bij ziektes horen, weg haalt, en de natuurlijke eigenschap van het lichaam om te herstelen verbeterd.





Kiayi Nouk is hier de bovendste keris, de onderste keris is Pien.























Er is eigenlijk nog wel een byzondere keris.....maar het lukt gewoon niet om een normale foto van deze keris te maken....

Konstant is er iets, of de foto's zijn niet scherp, wat ik ook probeer, dan is de battery leeg, toen waren de batterijen vol toen was de keris weg!
Dan weer alleen maar onscherpe foto's, lens schoongemaakt, nog steeds onscherpe foto's
Volgende dag, camera weg, waren mn dochters op pad met de camera.
Volgende dag, alle foto's lukken alleen de foto's van 'mevrouw' weer niet.
Volgende dag alles ok, en toen kwam er onverwachts bezoek.
Volgende dag stond alles klaar en toen was de sd kaart vol.........

Na 2 weken geef ik het op,  haar naam is:

Kiayi Pien en zo lukt het wel om n foto van mevrouw te maken...


















Tsja!!!











__________________________________________________________________________________________________________



Andere Pusaka's...






Een andere heel beschermende pusaka is Kiayi Cangkang. 

Kiayi Cangkang is een Tongkat, een soort van 'magische staf'. Het binnendste van een Tongkat is een tombak, een lans. Een Tombak heeft een veel grotere ceremoniële waarde als een keris, en word veel meer gebruikt als beschermer. Alle kerissen hebben een tombak als hun beschermer, maar een tombak is ook een beschermer van het huis, wijk, dorp of stad. 

De meest waardevolle pusaka van de keraton van Yogjakarta is bijvoorbeeld ook een tombak!

Een tongkat neem je mee als amulet voornamelijk ter bescherming van negatieve energieën.





Pracht van een 3 luk tongkat, afgewerkt met zilveren sluitstukken met als pusaka een pusaka tombak.









De Trisula is de andere pusaka die samen met de tombak de traditionele bewakers zijn van de kerissen. De Trisula is het symbool van Shiva omdat Shiva een trisula als wapen heeft.















Nog een beschermende tombak pusaka uit Madura. Dit pamor type word veel gebruikt door militairen.






Ook een Kudjang is een Javaanse pusaka die bescherming en geluk geeft.


Een ander heel heilig wapen is de Gada



De Gada is een wapen wat kracht uitstraald. Het is niet alleen het wapen van de Dvarapala's, (Dvara = deur, Pala = wachter), de tempelwachters.

Maar ook het wapen van de zeer krachtige Bima, de reus van de Pandawa broers, het wapen van de zeer krachtige Hanuman uit de Ramayana en het wapen van Vishnu!

Dit is een heel fraaie antieke Gada...


Werkelijk waar heel mooi afgewerkte en gedetailleerde kop










Andere pusaka's zijn ook nog de Ghanta




Brahman ghanta


en de Kempoel





Ook Wayang poppen en de Payung zijn pusaka's



Links zijn de Punokwans Semar en Cepot. Semar is een echt Javaanse god van zelfs nog voor de Hindu Boeddhistische periode. Als je je afvraagd waarom er altijd zo'n gekke dingen gebeuren in onze wereld? De oppergod Semar is een Clown!

Dan in het midden de traditionele Wayang poppen met links Gatotkaca, de grote held die het mes, de Shiva Shakti opvangt die eigenlijk voor zijn oom Arjuna bedoeld was. Hij gaf dus zijn leven voor het grotere goed...
Daarnaast Arjuna met zijn zoon.
Rechts daarvan figuratieve koloniale Wayang poppen. Deze poppen zijn vrij zeldzaam en vertellen het verhaal van de koloniale tijd. De man met stok en golok toont de traditionele bewapening met naast hem een blonde blauwoogige dame in wit gewaad.

Het Wayang spel verteld eigenlijk het verhaal van de Mahabharata, het verhaal over de Pandawa broers met Arjuna, Gatotkaca, Krishna  en Bima als de meest besproken personen, en de Ramayana met Rama, Sinta en Hanuman als meest besproken personen.


Payung Pusaka


Een van de meest heilige pusaka's is de Gunungan met de levensboom







Wayang Kulit van Batara Guru; Shiva




In het begin van de Veda's werden de verhalen door middel van gezang en dans overgegeven aan de volgende generaties. Deze voorstellingen duurde uren en uren, de Mahabarata en de Ramayana zijn dan ook duizenden pagina's lange boekwerken geworden.
De muziekale overdracht heet het wayang spel, dmv poppen of dansers.
De geschreven versie, geschreven op palm blad heet een Lontar.



Oude Lontar overgenomen van het museum: Tukar Menukar.














Wat berdiri foto's







Filmpje over de hierboven afgebeelde keris, losstaand op glas, in het indonesisch keris berdiri. Klik op de onderstaande link:


https://youtu.be/cWYD280F3a4




 _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________